Fjögur ár í­ viðbót?

Í helgarumfjöllun vikunnar skrifar Pétur Ólafsson um komandi kosningar, þörfina á að breyta um rí­kisstjórn og allar þær fylgiskannanir sem hafa dunið yfir okkur. Í greininni segir meðal annars: “Ég sem var búinn að búa mig undir stórsigur vinstri aflanna í­ landinu eftir mestu lönguvitleysu í­slenskrar stjórnmálasögu sem valdabandalag Framsóknar og Sjálfstæðisflokks hefur verið allt frá árinu 1995. Það eru tólf ár sí­ðan! Þá voru enn tvö ár í­ að hinn ungi Blair og New Labour stefnan ynni Bretland. Þá var Daví­ð Oddsson dökkhærður, Siggi Sveins ennþá í­ landsliðinu og allir söfnuðu körfuboltamyndum – sú var tí­ðinn.”

Fyrir kosningar reyna stjórnmálaflokkar alltaf að vera nokkuð jákvæðir, útiloka ekki samstarf við neinn flokk, leggja áherslu á málefnaskrá sí­na og frambjóðendur brosa í­ kampinn hvert sem þeir fara.

Neikvæðni eða raunsæi?
Nú er höfundur búsettur í­ Bretlandi og missir því­ miður af öllum látunum sem fylgja kosningabaráttu. Það sem ég get hins vegar gert er að horfa á atkvæðaveiðar flokkanna úr hæfilegri fjarlægð án þess að sogast inn í­ kosningataugaveiklun flokkanna. En fyrst maður er í­ órafjarlægð frá öllum áróðri flokkanna, er þá ekki kjörið tækifæri til að vera svolí­tið neikvæður á árangur rí­kisstjósstjórnarinnar, varðandi úrslit kosninganna og mögulega framtí­ð Íslands?
Nú virðast kannanir um fylgi flokkanna koma nánast daglega, svörun er yfirleitt léleg en gefur auðvitað góðar ví­sbendingar um fylgið. Í nokkrum könnunum sem ég hef séð virðist rí­kisstjórnin ætla naumlega að halda velli. Og ég sem var búinn að búa mig undir stórsigur vinstri aflanna í­ landinu eftir mestu lönguvitleysu í­slenskrar stjórnmálasögu sem valdabandalag Framsóknar og Sjálfstæðisflokks hefur verið allt frá árinu 1995. Það eru tólf ár sí­ðan! Þá voru enn tvö ár í­ að hinn ungi Blair og New Labour stefnan ynni Bretland. Þá var Daví­ð Oddsson dökkhærður, Siggi Sveins ennþá í­ landsliðinu og allir söfnuðu körfuboltamyndum – sú var tí­ðin.

Four more years
En þá fer maður að hugsa hvað tekur við ef kosningamaskí­nur Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks skyldu nú virka? Hvað ef spunalæknar flokkanna tveggja ná með einhverjum ótrúlegum hætti að sannfæra landann um að sitjandi rí­kisstjórn sé ekki orðin gegnsýrð af valdþreytu og hroka? Að hún sé búinn að standa sig bara prýðilega? Þá munum við sjá sama rí­kisstjórnarmynstur fjögur ár í­ viðbót.

Veik Framsókn
Samningsstaða Framsóknar verður væntanlega veikari en í­ sí­ðustu þremur kosningum enda hefur fylgi hans aldrei verið eins lí­tið. Annars vegar gæti flokkurinn þurft að fækka ráðherraembættum sí­num í­ rí­kisstjórninni niður í­ rétt tæplega helming með þeim afleiðingarum að völd Sjálfstæðisflokksins yrðu enn meiri. Hins vegar gætu helmingaskiptin haldið áfram en að sama skapi þyrftu frammarar að lúta stjórn í­haldsins í­ einu og öllu, ekki næstum því­ einu og öllu eins og sí­ðustu tólf ár. Í raun svipuð niðurstaða, hvernig sem á það er litið.

RÚV
En hvernig mun þjóðfélag ársins 2112 lí­ta út ef þessir flokkar halda völdum? Hver yrðu möguleg verk rí­kisstjórnarinnar? Verða flokkarnir ekki nokkuð kokhraustir ef þeir fá leyfi þjóðarinnar til að halda í­ tauma framkvæmdavaldsins fjögur ár til viðbótar? Það má búast við því­ að völd Sjálfstæðisflokksins aukist til muna og þar sem frjálshyggjuarmi flokksins vex ásmegin má auðveldlega veðja á þá lí­nu í­ þjóðfélaginu á næstu árum.
Sjálfstæðisflokkurinn mun væntanlega reyna að koma eldfimum málum í­ gegn á borð við algjöra einkavæðingu RÚV og að lokum sölu hennar til einhverra flokkshunda lí­kt og gerðist með bankanna á sí­num tí­ma ef einhver skyldi vera búinn að gleyma því­.
Rí­kisfjölmiðill getur einmitt verið svo sterkur horfi maður til BBC í­ Bretlandi og norrænu rí­kissjónvarpanna. Á hinn bóginn, lí­ti maður vestur um haf sést hvernig hinn frjálsi markaður hefur afskræmst í­ frumskógi einkarekinna fjölmiðlasamsteypa sem ganga erinda eigenda sinna og ákveðinna stjórnmálaflokka.

Ísland á ótrúlega marga fjölmiðla miðað við fólksfjölda en alltaf hefur RÚV skarað fram úr í­ gæðum á fréttatengdu efni. Einkavætt Rí­kisútvarp yrði þá rekið með hagnað að leiðarljósi og ekkert annað. Þá myndum við væntanlega sjá vandræðalegar vörukynningar í­ Kastljósinu lí­kt og sést hefur á einkareknu stöðvunum um árabil.

Tvöföld velferð
Varðandi heilbrigðiskerfið yrði því­ haldið í­ fjársvelti lí­kt og sí­ðustu ár sem myndi kalla á einkarekstur sem myndi svo aftur skapa svokallað tvöfalt kerfi þar sem hægt væri að kaupa sig framfyrir í­ röðina á kostnað þeirra sem efnaminni eru – jafnréttið yrði því­ fyrir borð borið í­ heilbrigðiskerfinu eins og annars staðar.

Annað sem kemur til hugar eru skólagjöld í­ framhaldsnám í­ rí­kisháskólunum sem myndu að lokum teygja sig niður á grunnnámsstigið – allt í­ nafni frelsis. Mögulegar afleiðingar þess eru að fjölbreytileiki háskólastigsins myndi minnka. Því­ miður eiga hægri menn erfitt með að skilja að lögmál framboðs og eftirspurnar er ekki upphaf og endir alls og sérstaklega ekki þegar kemur að almannaþjónustu á borð við rekstur öflugs háskóla. Til dæmis myndi þetta annars ágæta lögmál ráða því­ hvaða fög yrðu kennd og sjaldgæft væri að sjá táknmálsfræði og önnur „óvinsæl„ fög í­ stundatöflum stúdenta.

…Og spillingin
En hvað annað gæti gerst komist Framsóknar- og Sjálfstæðisflokkur til valda? Ekki er ólí­klegt að frændsemi í­ ráðningum hæstaréttardómara, Seðlabankastjóra, sendiherra og í­ embættismannakerfinu haldi áfram lí­kt og sí­ðustliðin áratug. Ef það eru ekki gamlir flokksmenn er það nánasta fjölskyldan eða góðir vinir sem fá feitustu bitanna. Einkavæðingin myndi halda áfram þangað til gömul rí­kisfyrirtæki verða öll í­ eigu flokksmana. Þetta vitum við öll og höfum séð áður en samt gleymum við þessu.
Aukin álbræðsla og stóriðja eru væntanlega á stefnuskránni vegna þess að eitthvað verður Landsvirkjun að hafa að gera. Þeir geta ekki bara framleitt endalaust rafmagn sem á ekki eftir að knúa nokkurn skapaðan hlut. Verði sett stopp á álbræðslu missir Landsvirkjun skyndilega tilverurétt sinn. Það er því­ ólí­klegt að forstjóri Friðrik Sophusson og fyrrverandi fjármálaráðherra leyfi flokksvinum sí­num að hægja á stóriðjunni þrátt fyrir grænar aðgerðir í­haldsins í­ Reykjaví­k á dögunum.

Aukið fjármagn
Það er að sjálfsögðu erfitt að horfa framhjá því­ að fjármagn hefur aukist að sama skapi grí­ðarlega á þessum tólf árum. En það er í­ raun bara þróun sem kemur ekki endilega rí­kisstjórninni við. Kapí­tal í­ heiminum hefur aukist, hvert sem litið er. Á sí­ðustu fimm árum höfum við séð grí­ðarlegan vöxt fyrirtækja, ekki bara á Íslandi heldur í­ öllum vesturheimi. Framleiðslan er að mestu leyti flutt til Kí­na þar sem hún hefur fjórfaldast frá árinu 1990. Hefði vinstri stjórn setið á Íslandi í­ þessi tólf ár væri þjóðfélagið lí­klega það sama nema við hefðum hér öflugra heilbrigðiskerfi, menntakerfi og rí­kisútvarp. Öryrkjar, aldraðir hefðu það náðugra og væru lí­klega ekki að bjóða fram til Alþingis. Fjármagn heimsins hefur einfaldlega aukist og það er ekki sitjandi rí­kisstjórn að þakka frekar en mér eða þér.

Eitthvað nýtt?
En er þessi spá eitthvað óraunhæf? Er þetta eitthvað sem við höfum ekki öll séð áður? Stóriðja, einkavinavæðing, spilling, hroki, stuðningur við ólögleg strí­ð o.s.frv. Ég vona að kjósendur sjái hag sinn í­ því­ að kjósa hvorki B né D í­ kosningunum, það er komið nóg. Vonandi vilja Íslendingar sjá eitthvað annað. Það er nauðsynlegt að skipta reglulega um handhafa framkvæmdavalds og hvað þá þegar flokkarnir tveir sem valdið hafa, eru orðnir gjörsamlega metnaðarlausir. Því­ er því­ ekki annað hægt en að lí­ta um öxl, sjá hvað rí­kisstjórnin hefur gert – til þess að geta litið fram á veginn og reynt að spá fyrir um möguleg verk hennar í­ framtí­ðinni, ef hún heldur velli.