Þessi pistill er eins konar sjálfstætt framhald greinar sem birtist hér á Vefritinu fyrir tveimur vikum síðan og bar titilinn „101 mætir 701“ en þar fjallaði Gunnar Gunnarsson um mikilvægi þess að prófa nýja hluti og skipta öðru hverju um umhverfi. Ég og Gunnar eigum það sameiginlegt að hafa búið á landsbyggðinni en hleypt heimdraganum – brugðið okkur út fyrir túnfótinn – og ég er honum hjartanlega sammála um að stöðnun sé óæskileg og öllum sé hollt að prófa annarra manna skó.
Ég ætla ekki að skrifa um að Reykvíkingar séu þröngsýnir og vitlausir og að þeir kunni ekki að keyra í snjó. Ég ætla heldur ekki að halda því fram að sá sem ekki hafi prófað að búa í útlöndum viti ekkert um heiminn. Aðstæður fólks eru mismunandi og það er algjör óþarfi að dæma aðra eftir því hvar þeir eru aldir upp eða hvort þeir hafi áhuga á eða tækifæri til að búa erlendis. Þessi pistill fjallar um val hvers og eins til að bregðast á ólíkan hátt við framandi aðstæðum og hvort það gæti mögulega verið hollara fyrir hamingjuna að vera opin/n fyrir nýjungum.
Viðbrögð við nýju og framandi umhverfi
Þegar maður flytur á nýjan stað, hvort sem er til langs eða skamms tíma – út fyrir landsteinana eða í annað hverfi, er erfitt að komast hjá því að þurfa að kynnast nýjum aðstæðum og læra á þær. Mörgum finnst það erfitt, því það sem er kunnuglegt er líka þægilegt en það sem er framandi krefst orku og umhugsunar. Öll höfum við þó val um það hvernig við bregðumst við nýjum og framandi aðstæðum og við berum vissulega nokkra (ekki þó fulla) ábyrgð á því sjálf hvort við erum hamingjusöm eða ekki hverju sinni.
Hér á eftir stilli ég til gamans upp aðstæðum sem ég hef lent í sjálf á þeim tíma sem ég hef búið í Dublin á Írlandi og mögulegum viðbrögðum við þeim. Lesendur geta sjálfir rifjað upp hvernig þeir hafa brugðist við í svipuðum kringumstæðum, nú eða dundað sér við að hugleiða hver þeirra viðbrögð myndu verða.
Engin súrmjólk
Staðreynd: Á Írlandi er framleiddar og seldar úrvalsgóðar mjólkurvörur. Aftur á móti er ekki hægt að fá keypta súrmjólk, líklega af því að hún er ekki framleidd þar.
Einstaklingur sem á í hlut: Íslendingur nýfluttur til Írlands
Möguleg viðbrögð:
A: Þetta er fáránlegt. Af hverju framleiða Írar ekki súrmjólk? Ég veit ekki hvað ég á að borða í morgunmat.
B: Þetta er áhugavert. En jógúrtin hérna er ótrúlega góð.
Sundferðin
Staðreynd: Hér í Rathmines-hverfinu í Dublin er hægt að fara í sund. Það gengur þannig fyrir sig að viðskiptavinur gengur inn í anddyri, borgar eða otar aðgangskorti á skynjara, og gengur inn í sundlaugarrýmið. Þar fer hann inn í lítinn einstaklingsklefa, klæðir sig úr fötum og skóm, fer í sundföt og tekur fötin og skóna undir handlegginn. Því næst gengur hann út úr tómum klefanum, finnur skáp á sundlaugarbakkanum, setur dótið þangað inn og læsir. Ef þannig liggur á sundlaugargestinum getur hann farið í sturtu, sem er í opnu rými á sundlaugarbakkanum og í augsýn frá anddyrinu (sem er þiljað frá sundlauginni með gleri). Rétt áður en sundgarpurinn stekkur út í setur hann á sig sundhettu; annars er hann umsvifalaust rekinn upp úr. Eftir sundið er gáfulegt að fara í sturtu, því klórinn er ekki góður fyrir húðina. Þá þarf gesturinn, sérstaklega ef hann er frá Íslandi eða öðru landi með svipaða sundsiði og Íslendingar, að passa sig að klæða sig EKKI úr sundfötunum þótt hann sápi sig, því eins og áður segir er sturtan í opnu rými á sundlaugarbakkanum. Eftir sturtuna nær gesturinn í föt í skáp, fer inn í klefa, skiptir úr sundfötum í hin fötin, og fer heim.
Glöggir lesendur gætu hafa tekið eftir því að sundlaugargesturinn hefur aldrei tækifæri til að þvo sér undir sundfötunum og verður því annaðhvort að treysta á að klórinn hafi skolast burt í gegnum sundfötin eða fara í aðra sturtu þegar heim kemur.
Einstaklingur sem á í hlut: Íslendingur í Dublin sem langar í sund
Möguleg viðbrögð:
A: Þetta er fáránlegt. Af hverju í ósköpunum þvær fólk sér ekki án sundfata eins og venjulegt fólk? Og hverjum dettur í hug að hafa sturtur á sundlaugarbakkanum þar sem allir geta fylgst með?
B: Þetta er áhugavert. Nú skil ég af hverju útlendingar eru margir svona spéhræddir í sundklefum á Íslandi.
Allskonar, já takk
Ég hef sjálf ákveðna tilhneigingu til að bregðast við eins og A í ofangreindum aðstæðum. Aftur á móti hef ég rekið mig á að það er betra fyrir geðheilsuna og kurteisara gagnvart öðrum að bregðast við eins og B. Jákvæðni (í hófi, vissulega) er að mínu mati heillavænleg leið til að kynnast fólki og menningu og líða yfirhöfuð vel í lífinu. Ekki nenni ég að fá útlendinga í heimsókn til Íslands sem finnst allt ótrúlega fáránlegt af því að það er ekki eins og heima hjá þeim.
En dæmi hver fyrir sig. Íslenska súrmjólkin er vissulega mjög góð.
