The Assault on Reason

Nýlega gaf fyrrverandi varaforseti Bandarí­kjanna, Al Gore, út bókina „The Assault on Reason”. Í grein dagsins fjallar Agnar Freyr Helgason um bókina og segir meðal annars: ,,Kjarni bókarinnar er þó viðameiri en einungis gagnrýni á Bush og félaga. Gore lýsir áhyggjum sí­num af þróun lýðræðisins – hvernig hinn almenni borgari í­ Bandarí­kjunum lætur sig varða meira um svefnleysi Paris Hilton en hverjir fara með almannavald og umfram allt, hvernig. Viðbrögð almennings, eða öllu heldur viðbragðsleysi, við pyntingum bandarí­skra hermanna á saklausu fólki í­ Abu Ghraib telur hann vera gott dæmi um andvaraleysi þjóðarinnar gagnvart umhverfi sí­nu og framtí­ð.”

Árið 2000 tapaði Al Gore sögulegum forsetakosningum fyrir George W. Bush. Margar ástæður hafa verið týndir til um ástæður þess og var það til dæmis útbreidd skoðun að Gore hafi eiginlega ekki verið neitt sérstaklega spennandi karakter – hann virkaði á kjósendur sem bjúrókratí­skur skriffinnskukarl, sem var þurr á manninn og stirðbusalegur. Fékk hann enda fljótlega viðurnefnið „Al Bore” af andstæðingum sí­num.

Frá tapinu hefur Gore fengist við eitt og annað, en þekktastur er hann vafalaust fyrir vasklega framgöngu sí­na í­ loftlagsmálum, sem náði hámarki með velgengni Óskarsverðlaunamyndar hans, An Inconvenient Truth. Í kjölfarið á henni hefur hann nú gefið út bók, The Assault on Reason, sem kom út 22. maí­ sí­ðastliðinn.

Og Al Gore fer mikinn í­ bókinni.

Þungamiðjan er George Bush og rí­kisstjórn hans. Gore gagnrýnir Bush harkalega fyrir Íraksstrí­ðið og viðbjóðslega meðferð á strí­ðsföngum. Hann gagnrýnir hann fyrir siðleysi og óvirðingu fyrir grunngildum Bandarí­kjanna og að ganga sí­fellt lengra inn á rétt einstaklinga til einkalí­fs. Hann gagnrýnir Bush fyrir að hafa almannahagsmuni að engu og að leita ráða hjá olí­ufélögum vegna loftlagsvandans, efnaverksmiðjum vegna áhrifa eiturefna á umhverfið, trúarleiðtogum vegna tilurðar heimsins og svo mætti lengi telja.

„If the Democrats win, the terrorists win”
Kjarni bókarinnar er þó viðameiri en einungis gagnrýni á Bush og félaga. Gore lýsir áhyggjum sí­num af þróun lýðræðisins – hvernig hinn almenni borgari í­ Bandarí­kjunum lætur sig varða meira um svefnleysi Paris Hilton en hverjir fara með almannavald og umfram allt, hvernig. Viðbrögð almennings, eða öllu heldur viðbragðsleysi, við pyntingum bandarí­skra hermanna á saklausu fólki í­ Abu Ghraib telur hann vera gott dæmi um andvaraleysi þjóðarinnar gagnvart umhverfi sí­nu og framtí­ð.

Stjórnmál skynsemi og umræðu hafa að mati Gore vikið fyrir stjórnmálum ótta, trúar, fordóma og peninga. Þingmenn hafi ekki lengur áhuga á umræðum í­ þingsal, heldur snúist allt um fjáröflun og 30 sekúndna auglýsingar á besta tí­ma í­ sjónvarpi. Hann telur lýðræðinu stafa mikil ögn af þessari þróun og ekki sí­st hvernig þegnarnir hafi orðið óvirkari þátttakendur í­ þjóðfélaginu, meðal annars vegna tilkomu sjónvarpsmiðilsins.

George W. BushHann útlistar hvernig Bush og spunameistarar hans hafi nýtt sér þróunina sér til framdráttar. Hvernig Bush hafi fengið 70% Bandarí­kjamanna til að trúa því­ að Saddam Hussein hafi tengst árásinni 11. september 2001 og hvernig bandarí­skir hægrimenn nýti sér óttapólití­k og fordóma til að verja stöðu sí­na og aðgerðir. Ósví­fnina telur hann ná hámarki með því­ hvernig Bush og félagar uppnefni sum frumvarpanna sinna: Tillögur sem leiða til aukinnar loftmengunar ganga undir heitinu „The Clear Skies Initiative” og tillögur sem eiga að stuðla að auknu skógarhöggi „The Healthy Forests Initiative”.

Gore 2008?
Al Gore Í bók sinni, The Assault on Reason, kemur manni fyrir sjónir gjörólí­kur Al Gore frá því­ fyrir sjö árum sí­ðan. Málflutningur hans er í­ senn leiftrandi og knýjandi og bindur saman veigamestu gagnrýnina sem George Bush hefur fengið á sig í­ forsetatí­ð sinni.

Það vekur mann vissulega til umhugsunar um hvernig framferði Bandarí­kjanna í­ heimsmálum hefði verið það sem af er þessari öld ef kosningarnar forðum daga hefðu farið öðruví­si. Þó að forsetakosningarnar 2008 nálgist óðfluga og sterkir frambjóðendur séu komnir fram fyrir hönd Demókrataflokksins læðist að manni sá grunur að Al Gore geti vel hugsað sér að gera aðra atlögu að forsetaembættinu. Með útgáfu þessarar bókar, sem endurspeglar eldmóð, þekkingu og viðamikla greiningu á þeim vandamálum sem Bandarí­kin standa andspænis, hefur hann sí­st slegið á þær vangaveltur.


Agnar Freyr Helgason

er fæddur í Reykjavík þann 8. apríl 1982. Hann hefur lokið námi í hagfræði og alþjóðasamskiptum frá Háskóla Íslands og í samanburðarstjórnmálum frá London School of Economics í Bretlandi. Hann leggur nú stund á doktorsnám í stjórnmálafræði við Ohio State University í Bandaríkjunum.
Þessi grein birtist í Erlend og alþjóðastjórnmál, Tilkynningar. Varanleg slóð.